پیشینه کارگاه های لنج سازی بندرکنگ

پیشینه کارگاه های لنج سازی بندرکنگ

لنج سازی در بندرکنگ سابقه تاریخی دارد و شاید از زمانی که هسته مرکزی کنگ تشکیل شد و شهر با ساخته شدن خانه ها به خود شکل گرفت، صنعت و هنر لنج سازی نیز با آن زاده شد، پدربزرگ های خود نقل می کنند که قبل از آنها در کنگ لنج ساخته شده است.

لنج سازی یکی از صنایع بومی مردم خلیج فارس است که به طور کلی لنج سازى و قایق سازى از قدیمى ترین ومهمترین صنایع دستى جنوب ایران به شمارمیرود و سابقه آن به دوره افشاریه می رسد.

فعالیت لنج سازی کنگ در گذشته بیش از امروز بوده است، بطوری که شاهدان ایران سفارش ساختن شناورهای های جنگی خود را به این بندر می داده اند،علاوه بر این، مردان کُنگ که از قدیمی ترین لنج سازان ایرانی بوده اند و شناور های ساخت آنها تا سواحل چین و افریقا و حتی مدیترانه می رفت.

مردم بندرکنگ برای قایق ها ، لنج ها و کشتی های دست ساخت خود اسامی مختلفی را برگزیده اند و این اسامی شاید از صدها سال پیش وجود داشته و با وجود اینکه تعدادی از این لنج ها از بین رفته اند و دیگر در کنگ ساخته نمی شوند، ولی هنوز اسامی آنها باقی است، مشهورترین جهازها، لنج ها و قایق های کنگ عبارتند از :سَماچ، حوری، سَمعه، بِتیل، شوعی، کَتَر، تَشاله، ماشوه، بَغَلِه، مَنجی، بَگارِه، کُچی، سَمبُوک، جالبوت، بُوم

مصالح اولیه مورد نیاز ساخت لنج، چوبهاى جنگلى مقاوم در مقابل رطوبت براى اسکلت و تخته هاى مرغوب هندى براى بدنه است؛ غیر از تخته و مواد چوبی وسایل فلزی نیز مانند میخ، پیچ و مهره، در ساخت لنج به کار می روند که در گذشته توسط آهنگران محلی شناخته می شد و بخشی از نیازها را تامین می کرده اند در حال حاضر میخ های مورد نیاز از اصفهان تهیه می شود.

روی کارآمدن فناوری جدید سبب شده تا ساخت شناورهای صیادی وتجاری نیز تغییر کند و کارگاه های صنعتی جایگرین کارگاه های سنتی شوند لذا امروزه لنج‌های چوبی جای خود را به مواد فایبرگلاس ارزان‌تر داده و کارگاه‌های ساخت لنج‌های چوبی بیشتر به مرمت لنج‌های قدیمی می‌پردازد.

برخی از کسانی که کم و بیش در این حرفه کار می کنند، معتقدند گرانی مواد اولیه بویژه چوب عامل از رونق افتادن این صنعت شده است. آنان اظهار کردند: اندک صنعتگرانی که در این حرفه مانده اند تنها به تعمیر موتورلنج های چوبی اقدام می کنند.

عبدالجلیل از لنج سازان قدیمی این بندر می گوید: ورود لنج های ساخته شده از ماده فایبر گلاس بعث کسادی بازار لنج سازی سنتی شده است در عین حال شناورهای فایبر گلاس عمری کمتر از 20سال دارند و به دلیل برخورداری نبودن از استحکام لازم نمی تواند جایگزین لنج های چوبی که بیشتر از 50 سال دوام دارند، بشوند اما هدف دولت جایگزین کردن فایبر گلاس به جای چوب وتخته در ساخت شناورها است.

از دیرباز وجود کارگاههای مختلف لنج سازی وایجاد مشاغل مرتبط به این صنعت، زمینه جذب و کارآفرینی برای نیروهای زیادی را در نواحی ساحلی جنوب ایران فراهم کرده و همواره در زندگی و فرهنگ مردم بندرهای جنوب الخصوص بندرکنگ، از جایگاه و پیشینه والایی برخوردار بوده است.

کنگ در استان هرمزگان جنوب ایران می باشد. در نوار ساحلی خلیج فارس، بنادر زیادی در استان بوشهر، هرمزگان لنج می سازند که بندر کنگ یکی از آن ها است. از قدیم الایام تا امروزه، لنج های ساخته شده در این بندر به کشورهای حاشیه خلیج فارس و بندر کشورهای آفریقایی، مانند زنگبار، مومباسا و هندوستان فرستاده می شود.
در لنج سازی بندرکنگ استاد کاران، در این ناحیه به ساخت لنج های بزرگ و زیبا مشغول می باشند. پیشینه: لنج سازی بندر کنگ امروزه به دلیل افزایش مبادلات دریای و صید ماهی از رونق زیادی برخوردار است. نیروی شاغل این صنعت منحصر به همان گلافان یا سازندگان لنج و قایق هستند.
مصالح اولیه برای ساخت لنج چوب های جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسکلت و تخته های مرغوب هندی به نام سای برای بدنه آن است. لنج ایرانی، صنایع دستی غول پیکری که با ثبت در فهرست میراث معنوی جهان و اهمیت مبادلات دریایی و صید ماهی دوباره رونق گرفته است.
لنج سازی صنعتی می باشد که در حال حاضر، روزی مردمان بسیاری در جنوب کشور الخصوص لنج سازی بندر کنگ تأمین می کند. طبق نظر کارشناسان قدمت لنج سازی بندر کنگ به دوران نادرشاه افشار یعنی به ۱۲۰۰ سال پیش می رسد. لنج سازی بندر کنگ در سال ۲۰۱۱ میلادی به نام ایران در فهرست میراث معنوی یونسکو به ثبت رسیده است. در این صنعت رقبای زیادی مانند پاکستان کویت وجود دارد. لنج سازی پاکستان آنقدر در بازار ایران نفوذ دارد که برخی از لنج ها را پاکستانی می خوانند.
اهالی بندرکنگ برای قایق ها و لنج و کشتی دست ساز خود اسامی مختلف می گذارند. گاهی قدمت این اسامی ه صدها سال پیش میرسد. دریانوردان با لنج خود به کشورهای حوزه خلیج فارس و سرزمنی های دور و نزدیک مانند پاکستان، هندوستان، آفریقا و دریای سرخ و… سفر می کنند.

نظرخود را قرار دهید

*